Handelingen

Eieren

Uit Vegan Wiki

(Doorverwezen vanaf Ei)
Kuiken.jpg

Eieren zijn dierlijke producten die meestal van kippen komen.

Wat is er mis met ei?

Vogels leggen in de natuur nooit iedere dag een ei. Het bankivahoen, van wie men denkt dat de kip afstamt, legt ongeveer 12 eieren per jaar. Dit komt omdat maken van een ei een grote belasting is voor de kip en haar geen voordelen oplevert.

Legkippen zijn zo gefokt dat ze elke 25 uur een ei leggen: zo’n 300 per jaar. Deze kippen hebben niet gekozen om zoveel eieren te leggen, maar zijn door mensen zo gekweekt dat ze zo veel eieren kunnen leggen als mogelijk. Het lichaam van de legkip legt dus zoveel mogelijk eieren, doordat het zo gekweekt is. Het lichaam van de kip is hier niet op berekend. Vaak hebben de kippen een te kort aan calcium, wat dan ontrokken wordt aan het eigen skelet. Als kippen hun eigen eieren opeten, kan dat een teken zijn dat ze bouwstoffen tekortkomen.Kippen die niet meer voldoende productief zijn worden geslacht. Dat geldt ook voor biologische kippen.

Haantjes worden meestal gedood op de dag van hun geboorte. Een haantje is namelijk waardeloos voor de eierindustrie, want hij legt geen eieren. Van alle kuikens is 50% mannelijk (haan) en 50% vrouwelijk (hen). Haantjes worden doorgaans levend versnipperd of vergast. In Nederland meer dan 30 miljoen per jaar.[1]

Veganisten eten geen ei, omdat hier kippen voor gebruikt worden en uiteindelijk in het slachthuis gedood worden. Dit past niet binnen het veganisme, omdat hierbij juist gestreefd wordt naar zo min mogelijk bijdragen aan exploitatie van en wreedheid naar dieren. Gelukkig kunnen we prima zonder ei leven.

Is ei gezond?

Eieren zijn een bron van verschillende voedingsstoffen, maar ze zijn niet zonder risico’s voor de gezondheid. De Gezondheidsraad stelt dat het gebruik van minstens één ei per dag ten opzichte van minder dan één ei per week samenhangt met een ongeveer 40% hoger risico op diabetes mellitus type 2. Ook verhoogt de consumptie van eieren het slechte LDL-cholesterol.[2] Het vervangen van eieren door gezonde plantaardige voedingsmiddelen kan daarom het risico op ziektes verminderen.

Waar zit ei in?

Producten die ei bevatten zijn kant-en-klare producten zoals mayonaise, vleesvervangers, koekjes, gebak, pasta en crackers. Ei is een allergeen en moet daarom vetgedrukt op verpakkingen staan. Meestal is dit ook te herkennen aan de naam, zoals kippenei-eiwit, eigeel of eipoeder.

Ei op het etiket

Soms staat ei onder een andere naam vermeld op het etiket. Houd daarom bij het kopen van producten de volgende aanduidingen op het etiket in de gaten.[3]

  • Albumine
  • Avidine
  • Conalbumine
  • Eigeel
  • Eipoeder
  • Eiwit
  • Fosfatidylserine
  • Fosfolipiden
  • Globuline
  • Lectine
  • Lipovitellin
  • Livetine
  • Lysozume
  • Ovalbumine
  • Ovoglobuline
  • Ovomucine
  • Ovomucoid
  • Ovosucrol
  • Ovotransfarine
  • Phosvitine

Bakken zonder ei

Eieren worden in gerechten gebruikt om verschillende functies. Voor iedere functie is een plantaardige vervanging te vinden. Om een goede vervanger te kiezen, is het daarom belangrijk om te weten welke functie het ei in een gerecht heeft. Soms dient ei helemaal geen doel en kan gewoon worden weggelaten. Bijvoorbeeld in pannenkoeken. Als je gaat bakken, dan zijn er verschillende manieren om één ei te vervangen. Enkele manieren:

In ‘omelet’, ‘roerei’ of quiche (Combinaties van)

  • Tofu en zijde tofu
  • Kikkererwtenmeel + water of koude bouillon


Als bindmiddel in zoete gerechten

  • ½ rijpe banaan
  • 3 el / 60 ml appelmoes
  • 50 gram tofu, 50 ml sojaroom of 80 ml sojamelk


Als bindmiddel in hartige gerechten

  • 50 gr tomaten-, aardappel of pompoenpuree
  • 2 el mais-, aardappel- of kikkererwtenmeel vermengd met 2 el water
  • 1 el agar agar opgelost in 1 tl water (even goed opkloppen)


Als rijsmiddel in luchtige gerechten

  • 1 el gemalen lijnzaad geweekt in 3 el water (geeft een smaak aan het gerecht)
  • 2 tl bakpoeder vermengd met 2 el (appelcider)azijn
  • 1 tl no-egg en 2 el water
  • 3 el aquafaba


Als glansmiddel
Om gebak mooi te doen glimmen, kun je er wat abrikozenjam of suikerwater op strijken na het bakken. Vóórdat je baksel de oven in gaat kun je er wat sojamelk op smeren. Het eiwit in de sojamelk geeft een mooi bruin laagje. Gebruik geen rijst- of amandelmelk, want hier zit te weinig eiwit in om het gewenste effect te bereiken.

Voor de smaak
De smaak van ei kun je nabootsen met kala namak, zwart zout (wat gek genoeg meestal roze is). Dit zout smaakt naar ei omdat het een klein percentage zwavelzout bevat. Zwavel is wat eieren zo typisch doet ruiken en smaken. Kala namak is te koop bij de toko en bij verschillende webshops. Met behulp van kala namak en (zijden) tofu maak je heerlijke hartige eivervangers, zoals een omelet of scrambled tofu.

Feitjes en misvattingen

Zijn eieren een goede bron voor vitamine B12?

Eieren zijn geen goede bron van vitamine B12. Om aan voldoende vitamine B12 te komen via enkel de consumptie van eieren, zou je per dag zo'n 23 eieren van 60 gram moeten eten. Dit is zeer ongezond.

De Gezondheidsraad stelt een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van 2,8 mcg B12. Bij de vaststelling hiervan gaat de raad ervan uit dat 50% van de B12 die via voeding wordt ingenomen wordt opgenomen in het lichaam.[4] Vooral uit vlees wordt B12 eenvoudig opgenomen. Deze hoeveelheid aan B12 zit in 250 gram aan hardgekookte eieren.[5] De opname van B12 uit eieren is echter relatief zeer laag: minder dan 9%.[6] Het gewicht aan eieren moet daarom met een factor 5,6 vermenigvuldigd worden. Dit betekent dat er 1.389 gram aan hardgekookte eieren nodig is om aan 2.8 mcg B12 te komen. Dat zijn zo'n 23 eieren van 60 gram.

Is een ei de menstruatie van een kip?

De menstruatie is bij mensen het afstoten van het onbevruchte eicel met weefsel en bloed van de baarmoeder, ongeveer twee weken nadat het eitje onbevrucht is gebleven. Kippen zijn vogels en geen zoogdieren. Ze hebben dan ook geen baarmoeder en kunnen dus niet menstrueren.

Zie ook

Externe links

Meer lezen

Bron

Eerste versie geschreven door MSc E. Dingemans.

  1. NRC Next Checkt: ‘Nederland hakt of vergast 30 miljoen jonge haantjes per jaar’
  2. Eieren: Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015. Gezondheidsraad, 4 november 2015
  3. Allergieplatform.nl
  4. Voedingsnormen: vitamine B6, foliumzuur en vitamine B12, 12 februari 2003. Bekeken op 4 oktober 2016
  5. Basic Report: 01129, Egg, whole, cooked, hard-boiled, National Nutrient Database for Standard Reference Release 28. Agricultural Research Service, United States Department of Agriculture. Bekeken op 4 oktober 2016
  6. Watanabe, Vitamin B12 sources and bioavailability, Experimental biology and medicine (Maywood, N.J.). 2007 Nov;232(10):1266-74.