Handelingen

Azijn

Uit Vegan Wiki

(Doorverwezen vanaf Schoonmaakazijn)
Azijnzuur
E-nummer E260
INCI naam Niet in cosmetica
CAS nummer 64-19-7
EINECS nummer 200-580-7

Azijn is een wateroplossing met azijnzuur (E260) en geur- en smaakstoffen. Azijn bevat zo'n 5% tot 15% aan azijnzuur. Volgens de Nederlandse wetgeving is azijn "een vloeibare waar die azijnzuur als kenmerkend bestanddeel bevat, met dien verstande dat het gehalte aan azijnzuur van de waar ten minste 4 gram per 100 ml bedraagt."[1] Het wordt toegevoegd aan als conserveermiddel om producten langer houdbaar te houden, om het een zure smaak te geven, of gebruikt als schoonmaakmiddel. Azijn wordt vaak gebruikt in dressings.

Azijn die wijn of vruchten als beginproduct heeft, is enkel veganistisch wanneer het beginproduct niet met dierlijke hulpstoffen is geklaard (zoals caseïne uit melk). Natuurazijn, rijstazijn en azijn die via een synthetische methode is gemaakt, is altijd veganistisch.

Productie

De productie van azijn kan onderscheiden worden in een methode waarbij azijn geproduceerd is met behulp van vergisting, of uit gesynthetiseerd zuiver azijnzuur. Het eindproduct is in principe hetzelfde; het heeft dezelfde molecuulopbouw. Schoonmaakazijn kan op beide wijzen geproduceerd zijn, maar is meestal gemaakt uit gesynthetiseerd zuiver azijnzuur. Deze azijn kan meestal in verdunde vorm gebruikt worden in voedingsproducten.

Vergistingmethode

Bij de vergistingsmethode worden bacteriën ingezet voor de omzetting van de suikers naar azijnzuur. De suikers worden eerst omgezet naar ethanol door gisten zoals Saccharomycees cerevisiae. Daarna oxideert een bacterie van de genus Acetobacter de ethanol tot azijnzuur.[2] De suikers kunnen afkomstig zijn van verschillende grondproducten. Bij wijn- en vruchtenazijn zijn de suikers respectievelijk afkomstig van wijn en vruchten. Deze hebben daardoor ook een specifieke smaak afkomstig van het beginproduct. Natuurazijn (in het Vlaams "alcoholazijn", in het Engels "spirit vinegar") heeft niet zo'n specifieke smaak. Voor de productie van natuurazijn wordt meestal bietsuikermelasse, graan of rogge als grondproduct gebruikt.[3][4][5] Natuurazijn kan geproduceerd worden met hogere zuurgraden. Het eindproduct kan tot 15% azijnzuur bevatten.

Tegenwoordig is 63% van de azijn die in de Europese Unie geproduceerd is volgens de vergistingsmethode natuurazijn. 27% is wijnazijn, 7% is moutazijn en 3% is een andere soort azijn.[2]

De traditionele methode van de productie van azijn is met het gebruik van hout, waar deze bacterie van nature in voorkomt. Tegenwoordig wordt deze traditionele methode nog gebruikt bij 10% van de wereldproductie aan vergiste azijn.[6] Bij deze methode wordt azijnzuur bijvoorbeeld gemaakt door het substraat (alcoholische dranken zoals wijn of appelcider) langs houtkrullen te circuleren bij 30-35 graden. De bacterie zet de ethanol dan om in ethanal (aceetaldehyde) en vervolgens naar azijnzuur. Deze traditionele azijn bevat de geurstoffen uit het hout, de drank en die van de bacterie. Daarnaast worden onder andere kruiden en vruchten in de azijn geweekt als geur- en smaakstoffen. Tegenwoordig zijn appelcider, wijn en gefermenteerde graan, mout, rijst of aardappel vaak gebruikte mediums.

Synthetisch methode

Azijn kan ook gemaakt worden door water te mengen ijsazijn. IJsazijn is een zuiver watervrij azijnzuur dat chemisch-synthetisch vervaardigd is.[7] Deze azijnzuur bevat niet de geur- en smaakstoffen uit het hout of van de bacterie. Deze worden later toegevoegd door kruiden en vruchten erin te laten weken, of door ze direct toe te voegen. Met deze methode kan op een goedkopere manier azijn gemaakt worden. Ook kan de azijn sterker zijn, omdat er geen bacterie is die de sterkte hoeft te overleven.[8] De meest gebruikte methode is de productie van azijnzuur uit methanol en koolstofmonoxide. Het percentage azijnzuur in het eindproduct is bij deze methode zo'n 99%. Andere methoden zijn de oxidatie van ethanal, oxidatie van butaan, of een reactie tussen water en azijnzuuranhydride.[9] IJsazijn wordt gebruikt door de meeste inleggers van groenten, zoals bij de productie van augurken.[10]

Hoewel het in principe tot hetzelfde eindproduct leidt, mag azijn die via een synthetisch methode is geproduceerd in het Verenigd Koninkrijk niet verkocht worden als "vinegar", maar als "non-brewed condiment".

Is het veganistisch?

Veganistische azijn is gemaakt zonder dat er een dier bij te pas is gekomen. Van natuurazijn kan gesteld worden dat-ie altijd veganistisch is. Voor wijnazijn geldt dat deze niet veganistisch als de wijn geklaard was met dierlijke hulpstoffen. Rijstwijnazijn wordt door veganistische organisaties beschouwd als veganistisch. Ook azijn die gemaakt is van ijsazijn, is veganistisch. De meeste inleggers gebruiken ijsazijn om azijn te maken.

Wijnazijn

In de praktijk wordt de wijn die gebruikt wordt voor de productie van wijnazijn (als ook balsamicoazijn en ciderazijn) geklaard met dierlijke hulpstoffen, zoals caseïne uit melk. Naar schatting wordt een derde van de azijnen die geproduceerd worden door middel van vergisting, gemaakt van wijn. De hoeveelheid dierlijke proteïne die gebruikt wordt om de wijn te klaren is niet heel groot. De impact van het weigeren van azijn die niet op een veganistische manier is geklaard is dus ook niet zo groot. Omdat het tevens lastig kan zijn om voor azijn de nodige informatie bij producent boven tafel te krijgen, richten veganisten vaak meer aandacht op andere zaken die meer impact hebben. Om zeker te zijn dat wijnazijn veganistisch is, moet nagevraagd worden bij de producent of de wijn geklaard is met (welke) dierlijke hulpstoffen.

Producten

Iets aanpassen of doorgeven?
Lees hier hoe dat kan.

  • Vegan Keurmerk
  • V-Label Vegan: V-Label Keurmerk met toevoeging Vegan
  • VFV: Volgens Fabrikant Veganistisch — Producent adverteert het product als geschikt voor veganisten
  • PGV: Product Garantie Verklaring — Producent verklaart dat het product geschikt is voor veganisten
  • ZWV: Zeer Waarschijnlijk Veganistisch — Geschikt voor veganisten op basis van ingrediëntendeclaratie. Gebruik van dierlijke hulpstoffen uitgesloten.
  • WV: Waarschijnlijk Veganistisch — Geschikt voor veganisten op basis van ingrediëntendeclaratie. Gebruik van dierlijke hulpstoffen niet uitgesloten.
  • MV: Mogelijk Veganistisch — Geschikt voor veganisten op basis van ingrediëntendeclaratie. Gebruik van dierlijke hulpstoffen, aroma of E-nummer niet uitgesloten
  • VRV: Volgens Retailer Veganistisch - Een bedrijf verkoopt het als veganistisch
  • ZN: Zelf Nagevraagd — Volgens anderen veganistisch

Zie ook: Is het echt veganistisch?

Naam Producent Veganistisch? Te koop bij
Alle azijnen Delouis Ja[11] Verkooppunten De Nieuwe Band, plantaardigheidjes
Appelazijn (helder) Tromp & Rueb PGV[12] Albert Heijn
Cider Vinegar Holland&Barrett Ja[13] Holland&Barrett
Apple Cider Vinegar Raw Health Ja[14]
Rode wijnazijn AH Ja[15] Albert Heijn
Biologische appelciderazijn AH Nee (melkcaseïne)[16] Albert Heijn
Bertolli Balsamico azijn Bertolli ZN[17] Albert Heijn & Jumbo
Rode wijnazijn Byodo Ja[18] Ekoplaza
Frambozenazijn Byodo Ja[18] Ekoplaza
DÓro balsamicoazijn Byodo Ja[18] Ekoplaza
appelazijn natuurtroebel Byodo Ja[18] Ekoplaza
appelazijn helder Byodo Ja[18] Ekoplaza
witte wijnazijn Byodo Ja[18] Ekoplaza
Apfelessig trüb (appelciderazijn troebel) Bio Zentrale VFV
Aceto Balsamico Condimento Bianco Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Aceto Balsamico Crema Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Aceto Balsamico D'Oro Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Aceto Balsamico Invecchiato (balsamicoazijn) Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Apfelessig Klar Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Apfelessig naturtrüb (natuurtroebele appelazijn) Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Balsamico Condimento Rosso Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Himbeeressig (frambozenazijn) Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Kräuteressig Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Rotwein Essig Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Sherry Balsamico Essig Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Weisswein Essig Byodo VFV Natuurwinkels via De Zaai-Ster
Wijnazijn Kaapse Vruchten Fairtrade Original VFV supermarkten, Wereldwinkels en WAARwinkels.
Wijnazijn Venkel Citroen Fairtrade Original VFV supermarkten, Wereldwinkels en WAARwinkels.
Aceto Balsamico (5 Jaar Oud) Lima ZN (2014) Verkooppunten
Balsamico Bianco Lima ZN (2014) Verkooppunten
Genmai-Su (Rijstazijn) Lima ZN (2014) Verkooppunten
Ume-Su (Azijn Van Umeboshi) Lima ZN (2014) Verkooppunten
Cranberry Azijn Waddendelicatessen MV Verkooppunten
Zeekruiden Azijn Waddendelicatessen MV Verkooppunten
Organic Balsamic Vinegar (balsamicoazijn) Delouis MV via distributeur De Nieuwe Band
Organic Cider Vinegar (appelazijn) Delouis MV via distributeur De Nieuwe Band

Zelf navragen

Met het onderstaande voorbeeld, kan je zelf navragen of een azijn veganistisch is. Stuur het antwoord s.v.p. door naar wiki (apestaartje) veganisme.org.

Beste [NAAM], graag wil ik u een aantal vragen stellen over het product [NAAM AZIJN].

  • Wordt de azijn (of de drank waar de azijn van wordt gemaakt) geklaard met dierlijke hulpstoffen?
  • Worden dierlijke hulpstoffen of ingrediënten gebruikt bij het produceren van de azijn (of de drank waar de azijn van wordt gemaakt)?
  • Worden er ergens dieren gebruikt in het proces van het bewerken van het land tot aan de consumptie van de azijn?

Met vriendelijke groeten, [Eigen naam]

Zie ook

Externe links

Bron

Eerste versie geschreven door MSc E. Dingemans.

  1. Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen. Overheid.nl, bekeken op 3 februari 2016
  2. 2,0 2,1 Brian J.B. Wood, Microbiology of Fermented Foods (2012:1). 2e ed., Springer Science & Business Media, ISBN 9781461303091
  3. Hoeveel soorten azijn bestaan er?. Natuurwetenschappen, 28 september 2003. Bekeken op 28 juni 2016
  4. Azijn, De Nieuwe Band, Gearchiveerde pagina op de datum 12 november 2005. Bekeken op 28 juni 2016
  5. Navraag bij Annabel de Wit van Stichting Azijn op 28 juni 2016
  6. Vine Deloria, Jr., Vinegar, New World Encyclopedia, laatst bewerkt op 21 januari 2016. Bekeken op 5 februari 2016
  7. Wat is het verschil tussen natuurazijn en schoonmaakazijn. Keuringsdienst van Waarden, 14 mei 2009. Bekeken op 26 juni 2016
  8. Hoe wordt azijn gemaakt, Smulweb.nl, 21 september 2002. Bekeken op 3 februari 2016
  9. Acetic Acid. PubChem, Open Chemistry Database. Bekeken op 27 juni 2016
  10. Azijn. Keuringsdienst van Waarden, 14 mei 2009. Bekeken op 26 juni 2016
  11. E-mail van de Responsable Qualité van Delouis op 10 juni 2016, bekend bij de NVV: "Our vinegars are suitable for vegans. We don’t use agents with an animal origin."
  12. Messengerbericht van Burggroep op 23 januari 2018: "Onze Tromp & Rueb appelazijn (helder) is van natuurlijke oorsprong en geschikt voor vegetariërs en veganisten. Wij maken tijdens het productieproces tot aan consumptie geen gebruik van middelen afkomstig van dieren."
  13. E-mail van Customer Services Manager, Holland & Barrett Benelux op 2 augustus 2016 gericht aan de NVV: "...geen dierlijke hulpstoffen worden gebruikt bij de productie van deze appelazijn en deze geschikt is voor veganisten."
  14. E-mail van Customer Care van Raw Health op 16 juni 2016, bekend bij de NVV: "our Raw Health Apple Cider Vinegar is suitable for vegans meaning there are no animal derived ingredients or agents used during production and no animals are used as part of the production or transportation of this product to our customers. Please be aware that our European wholesalers arrange collection of their orders from the UK themselves and we therefore cannot guarantee animals are not used for transportation after leaving our warehouse."
  15. Reactie van Albert Heijn op Facebook op 21 juli 2016: "De AH Rode wijnazijn is geschikt voor veganisten."
  16. E-mail van Albert Heijn Klantenservice op 7 juni 2016, bekend bij de NVV. Bij het klaren wordt melkcaseïne gebruikt.
  17. E-mail van Bertolli consumentenservice op gedeeld in Vegan Nederland op 4 juli 2018: "Ja dat klopt er zijn geen dierlijke elementen gebruikt bij de productie van de azijn dus ook niet in het klaren. Onze collega's in Italië bevestigen dat dit product geschikt is voor de veganistische keuken."
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 18,5 E-mail van Byodo klantenservice op 20 september 2017. "All our vinegars are vegan."