Handelingen

Vaccins

Uit Vegan Wiki

Wat zijn vaccins?

Vaccins beschermen tegen infectieziekten zoals polio, de bof en kinkhoest. Dat werkt als volgt. In een vaccin zit verzwakt of dood (ook wel geïnactiveerd) virus, dit zorgt ervoor dat je lichaam denkt dat het geïnfecteerd is. Je lichaam maakt vervolgens afweerstoffen aan tegen de infectieziekte, waardoor je voor korte of langere tijd beschermd bent tegen deze ziekte. Aan vaccins worden soms hulpstoffen toegevoegd om te zorgen dat je lichaam nog meer afweerstoffen aan gaat maken. In Nederland is er een rijksvaccinatieprogramma dat door de overheid wordt georganiseerd. Op de website Rijksvaccinatieprogramma.nl kun je precies zien welke vaccins wanneer worden gegeven. Deelname aan het rijksvaccinatieprogramma is overigens niet verplicht.

Vaccins en diergebruik

Vroeger werden vaccins geproduceerd met behulp van (lichaamsdelen van) dieren. Niercellen van apen werden bijvoorbeeld gebruikt om het poliovirus op te laten groeien. Inmiddels zijn deze dieren vervangen door continue cellijnen. Dat is een cellijn die je als het ware steeds weer kunt kopiëren, er wordt dus geen dier meer voor gebruikt. Voor sommige vaccins worden nog wel (cellen van) embryo’s uit kippeneieren gebruikt (griepvaccins, gele koorts, BMR). De vaccins worden gezuiverd, waardoor dit niet meer in het vaccin zit.

Om de veiligheid en werkzaamheid van vaccins te testen, worden proeven gedaan, zowel dierproeven als in-vitro proeven. Het aantal dierproeven dat hiervoor gedaan wordt, is al sterk afgenomen. De overheid heeft als doel gesteld deze dierproeven uit te faseren, zodat ze in 2025 niet meer gedaan worden.[1]

Zijn vaccins vegan?

Vaccins zijn (nog) niet dierproefvrij en het productieproces is niet altijd vrij van dierlijke ingrediënten. Momenteel zijn er nog geen vaccins beschikbaar die helemaal vrij zijn van diergebruik, je kunt dus niet kiezen voor een vegan vaccin. Dit maakt vaccins een moeilijke kwestie voor veganisten.

De definitie van veganisme is: "een levenswijze waarin gestreefd wordt naar het vermijden van exploitatie van dieren en wreedheid jegens dieren." Het veganisme laat de ruimte om toch te kiezen voor een niet veganistisch product wanneer het niet mogelijk is om voor een alternatief te kiezen, en het ook noodzakelijk is. Niet vaccineren kan voor grote gezondheidsproblemen zorgen, niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen. Als te weinig mensen vaccineren, kunnen epidemieën van infectieziekten weer terugkomen. Vaccins zijn dus een van de uitzonderingssituaties waarbij het noodzakelijk is, en er geen alternatieven beschikbaar zijn. Al kan iedere veganist zijn eigen afweging hierin maken. Wel kunnen veganisten hun best doen om te zorgen voor een vraag naar vegan alternatieven, door er naar te vragen bij de apotheek en huisarts.

Zie ook

Bronnen

Eerste versie geschreven door Anne van Veen, PhD-kandidaat aan het Freudenthal instituut van de Utrecht University met PhD-onderwerp: "The history of the public debate on animal testing and alternatives in the Netherlands (1950-2016)".

  1. NCad advies Transitie naar proefdiervrij onderzoek. Nationaal Comité advies dierproevenbeleid, 15 december 2016