Handelingen

Riboflavine

Uit Vegan Wiki

(Doorverwezen vanaf Vitamine B2)
Riboflavine
Altijd veganistisch
E-nummer E101(i), E101(ii)
INCI naam Riboflavin
CAS nummer 83-88-5
EINECS nummer 201-507-1

Riboflavine (Vitamine B2 of Lactoflavine) is een belangrijke voedingsstof voor het menselijk lichaam. Riboflavine wordt in de natuur aangemaakt door bacteriën, schimmels en planten en komt daarnaast voor in melk, eieren, verschillende organen en bladgroenten. Vanwege zijn oranje-gele kleur wordt riboflavine ook gebruikt als kleurstof. Onder het E-nummer E101 mag riboflavine binnen de Europese Unie gebruikt worden als kleurstof in voedingsproducten. Omdat riboflavine niet goed oplosbaar is in water, wordt doorgaans een gerelateerde, beter oplosbare vorm gebruikt (riboflavine-5-fosfaat), E101a), dat na inname afbreekt tot riboflavine. Riboflavine en afgeleiden zoals riboflavine-5-fosfaat worden commercieel doorgaans geproduceerd met behulp van gist, schimmels of bacteriën, of via chemisch/synthetische routes. In voedingsproducten is riboflavine daarom vrijwel altijd afkomstig van niet-dierlijke bronnen.[1][2]

Voedingsstof

Riboflavine is als voedingsstof bekend onder de naam Vitamine B2. Het is een makkelijk opneembare voedingsstof die een belangrijke rol speelt bij de de stofwisseling. Riboflavine wordt na inname in het lichaam eerst omgezet in FMN of FAD, waar het vervolgens kan optreden als cofactor. Een cofactor ondersteund enzymatische omzettingsreacties in cellen. Riboflavine ondersteund als cofactor omzettingsreacties waarmee energie wordt gemaakt uit ondere andere vetten, koolhydraten en eiwitten.[3] Bacteriën, schimmels en planten kunnen zelf riboflavine produceren, maar mensen hebben deze capaciteit verloren, en moeten riboflavine via hun voedsel binnenkrijgen. Riboflavine komt van nature voor in melk, vlees (kalf en pluimdieren), eieren, orgaanvlees (nieren, lever), bladgroenten (zoals broccoli), gist, noten en zaden. Het lichaam slaat riboflavine op in de nieren, het hart en de lever. Gezonde mensen scheiden riboflavine uit via de urine, waardoor bij onvoldoende inname een tekort kan ontstaan.[3]. In groenten komt riboflavine vooral voor in de vorm riboflavine-5-fosfaat (ook bekend als flavine mononucleotide, FMN, E101a), wat goed oplosbaar is in water. Om niet te veel riboflavine kwijt te raken is het daarom zinvol om groenten in weinig water te koken of de groente niet in te kleine stukken te snijden.

Vormen van Riboflavine

Riboflavine wordt in de praktijk doorgaans geproduceerd met behulp van microorganismen, of via een volledig synthetische (chemische) productiemethode. Vervolgens kan het nog omgezet worden tot riboflavine-5'-fosfaat en het gerelateerde natriumzout, dat het meest in producten gebruikt wordt vanwege de goede oplosbaarheid. De vormen van riboflavine die in producten voor kunnen komen zijn:

  • Riboflavine (E101)
  • Riboflavine-5'-fosfaat (riboflavin-5'-phosphate, alternatieve stofnaam: flavine mononucleotide, FMN, E101a)
  • Riboflavine-5'-fosfaat natrium zout (Engels: riboflavin-5'-phosphate sodium)

Doorgaans zijn al deze vormen van riboflavine dus verkregen via niet-dierlijke productiemethoden, en dus veganistisch. Flavine adenine dinucleotide (FAD, riboflavine 5'-adenosine difosfaat) is een vorm van riboflavine die doorgaans niet als toegevoegde stof in producten voorkomt, maar door de mens (en andere dieren) wel wordt aangemaakt uit riboflavine en riboflavine-5'-fosfaat dat aanwezig is in voedsel.

Voedingssupplementen

Voor de bereiding van voedingssuplementen mag uitsluitend Riboflavine (E 101(i)) of Natriumriboflavine-5'-fosfaat[4] (E101(ii)) gebruikt worden.[5]

Is het veganistisch?

E101, E101(i) of Riboflavine

Riboflavine komt van nature ook voor in dieren. Voor commerciële doeleinden wordt Riboflavine echter geproduceerd middels gisting of op synthetische wijze gemaakt.[3]. Riboflavine kan geproduceerd worden door de gistcellen Ashbya gossypii en Eremothecium ashbyii.[6] Riboflavine kan ook gemaakt worden door fermentatie met een genetisch gemodificeerde bacterie van de familie Bacillus subtilis. Riboflavine kan ook geproduceerd zijn door chemische synthese, met het proces "riboflavin 98 % ex synthesis", of gefermenteerd worden door de processen "riboflavin 96 % ex fermentation" en "riboflavin 98 % ex fermentation". [7] Voor de synthese van riboflavine wordt vaak O-xyleen, D-ribose en alloxaan gebruikt.[6] In theorie kan riboflavine ook uit melk gewonnen worden, maar dit is niet commercieel aantrekkelijk.[8]

In de praktijk wordt eigenlijk altijd een versie gekozen die via gisting, of op synthetische wijze gemaakt wordt.

E101b, E101(ii), E106[9] of Riboflavine 5'-Fosfaat (co-enzym)

Riboflavine 5'-Fosfaat is een co-enzym. In de praktijk wordt het geproduceerd door een chemische actie met Riboflavine. Natriumriboflavine-5'-fosfaat wordt in de praktijk synthetisch gevormd door fosforylering van Riboflavine met pyrofosforzuur of metafosforzuur.[6]

Externe links

Zie ook

Bron

Eerste versie geschreven door MSc E. Dingemans.

  1. E101: Riboflavine, Food-info.net
  2. Riboflavin (Vitamin B-2) and Niacin (Vitamin B-3) Typically Vegan. Vegetarian Resource Group, 19 januari 2012. Bekeken op 21 juli 2016
  3. 3,0 3,1 3,2 Vitamine B2 E101ii, Benseng Foodsupplements BV, bekeken op 30 oktober 2015
  4. in het Engels: riboflavin-5′-phosphate sodium
  5. Warenwetregeling voedingssupplementen - Geldend op 04-02-2012. Overheid.nl, bekeken op 30 oktober 2015
  6. 6,0 6,1 6,2 J. Kamsteeg, E=eetbaar? (2011). Via riboflavine, Veganisme.org/forum, bekeken op 30 oktober 2015
  7. Scientific Opinion on the re-evaluation of riboflavin (E 101(i)) and riboflavin-5′-phosphate sodium (E 101(ii)) as food additives. EFSA Journal 2013;11(10):3357, doi: 10.2903/j.efsa.2013.3357
  8. E101: Riboflavine, food-info.nl. Bekeken op 17 januari 2017
  9. E101: Riboflavine. Food-info.net, bekeken op 30 oktober 2015